ABD’nin yeni küresel stratejisi
![](https://haber-uzundere.com.tr/wp-content/uploads/2023/10/abdnin-yeni-kuresel-stratejisi-8OtApkgn.webp)
Biden’ın ulusal güvenlik danışmanı Jake Sullivan’ın Dışişleri dergisinde yayınlanan makalesi, ABD’nin Orta Doğu’dan Çin’e kadar yeni stratejilerine dair ipuçları içeriyor. Profesör Doktor. Hayri Kozanoğlu, Sullivan’ın ABD emperyalizminin stratejilerini belirleyen ekibin sözcüsü olarak kabul edildiğini belirterek, “Sullivan’ın yazısının Atlantik İttifakı’nın önümüzdeki dönemdeki yol haritasının okunması açısından kilit önemde olduğu söylenebilir.” o yazdı.
Kozanoğlu, Birgün’de yayımlanan “ABD’nin yeni oyun planı ve Filistin” başlıklı yazısında, Sullivan’ın “ideolojik kanallar aracılığıyla ikna ve rıza araçlarının yanı sıra güç ve baskı mekanizmalarını da içeren çok kapsamlı bir küresel strateji” olarak tanımladığı makalesini değerlendirdi. “:
“Sullivan, ABD emperyalizminin stratejilerini belirleyen ekibin sözcüsü olarak kabul ediliyor. Ancak 2 Ekim’de paylaşılan yazının ilk versiyonunda ‘Ortadoğu onlarca yıldır sessiz kaldı’ ifadesine yer veriyordu ve bilindiği gibi Metinde Filistin halkının onuru için iki devletli çözümü savunduklarını belirttiler. Kendi kaderini tayin hakkını savunduklarını iddia etse de bu sözler havada kalıyor İsrail’in tüm vahşetine yeşil ışık yaktıklarında ise Sullivan’ın yazısının Atlantik İttifakı’nın önümüzdeki dönemdeki yol haritasının okunması açısından kilit değerde olduğu söylenebilir.
Sullivan’ın ‘Amerikan Gücünün Kaynakları’ metninde emperyalizm öncelikle ekonomik hakimiyet kurmayı ve kritik doğal kaynakları kontrol etmeyi amaçlıyor; Milletler arasındaki jeopolitik rekabette kendini hissettirme amacının ne kadar iç içe olduğunu bir kez daha görüyoruz.
Sullivan, yazısına ABD’nin nüfusu, zengin kaynakları ve askeri teknolojisiyle ne kadar güçlü olduğunu vurgulayarak ve geleceğe umutla bakma tavsiyesinde bulunarak başlıyor. Ancak bu karşılıklı bağımlılık çağının yarattığı rekabet ortamına uygun bir dış politika tasarlamanın değerini vurguluyor. ’90’lı yıllarda Soğuk Savaş sonrası dönemin tek hakimi olduğumuz günlerin artık geride kaldığını da kabul etmemiz gerekiyor’ diyor.
Özellikle Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesi ve Çin’in Güney Çin Denizi ve Tayvan Boğazı’ndaki iddiası karşısında ABD dış politikasını modernleştirme projesinin gerekliliğini vurguluyor. ‘Ülkenin geleceği, jeopolitik rekabetteki avantajlarını sürdürmesine ve iklim değişikliği, küresel sağlık ve gıda güvenliği ile kapsayıcı büyüme konularında öncü rol oynamasına bağlıdır.’
Altyapı Yatırımları ve İstihdam Yasası, CHIPS ve Bilim Yasası ve Enflasyonu Azaltma Yasası ile karşılık verilen Bidenomik adını verdiği ekonomik yaklaşımı, esasen kamu yatırımlarını artırmak ve dolayısıyla yapay zeka, kuantum alanında öne çıkmak amacıyla açıklıyor. bilgi işlem, biyoteknoloji, saf güç ve yarı iletkenler. Bu Keynesyen veya askeri Keynesçi uygulamalar, Amerika’daki bazı sol çevrelerin ilgisini açıkça çekiyor. Bu, Bidenomik’in ilerici tarafı hakkında tartışmayı ateşliyor.
Savunma sanayisinin devraldıkları dönemde hâlâ en güçlü olmasına rağmen yetersiz yatırım, yaşlanan iş gücü ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar nedeniyle potansiyelinin altına düştüğünü, bu konuyu hassasiyetle ele aldıklarını söylüyor.
ABD’nin dış politikada ittifak ve ortaklıklarını geliştirdiğini, Finlandiya’yı ve yakında İsveç’i de bünyesine katarak NATO’yu genişlettiğinin altını çiziyor. Ayrıca Asya’da Japonya ve Güney Kore dahil olmak üzere üçlü işbirliği geliştirdiler; AUKUS ile İngiltere ve Avustralya ile askeri iş birliğini derinleştirdiklerini, Filipinler ve Vietnam ile stratejik ortaklığa yöneldiklerini, Quad ile Avustralya, Japonya ve Hindistan ile kapsamlı bir bölgesel iş birliğine imza attıklarını birer birer sıralıyor. .
Pasifik’te Çin’e karşı daha etkin bir politika izleyerek, askeri konularda elini cebine sokmasını sağlayarak Avrupa’ya yardım ettiklerini gururla belirtiyor.
Çin’in her hareketinin bir karşı hareketle yanıtlanması gerektiğini ve G-7 küresel altyapı ve yatırım ortaklığını ürettiklerini ve nesil ve yol girişimine karşı yüz milyarlarca dolar harcayarak başlattıklarını vurguluyor. Ayrıca ‘gelişmekte olan ülkelere yardım ediyoruz’ açıklamasıyla Dünya Bankası ve IMF’yi ABD çıkarları doğrultusunda yeni bir makyajla harekete geçirme planlarını da açıklıyor.
Kaynakları daha verimli kullanmak ve Ukrayna’ya odaklanmak için Afganistan’dan çekildikleri bahanesini gündeme getiriyor. Çin ile Çin arasındaki küresel hegemonya mücadelesi ise Soğuk Savaş’tan farklı olarak iki ülkenin ekonomik olarak karşılıklı bağımlılığını hatırlatıyor. Bu nedenle sıfır toplamlı olmayan küresel bir rekabetin var olduğunu tespit ediyor.
Ardından Çin’in hafife alınmayacak kadar önemli bir rakip olduğunu kabul ettikten sonra, ‘gerekirse serbest ticaret ilkelerini bir kenara bırakıp yolunu tıkarız’ imasını yapıyor. ‘Çıkarlarımıza uygun olsa bile Çin’in İran ile Suudi Arabistan’ı yakınlaştırma hamlelerine karşı çıkmayacağız’ diyor. İnsanlığa yönelik tehditler söz konusu olduğunda yapay zeka gibi konularda büyük güçler olarak iş birliği yapılabileceğini söylüyor.
Makalenin sonunda Sovyetler Birliği’ni kuşatmayı amaçlayan ilk aşamada, Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle ABD’nin rakipsiz kaldığı ikinci aşamadan sonra jeopolitik rekabetin ön plana çıktığı bir döneme girdiğimiz belirtiliyor. yeniden ön plana çıkıyor (buna Çin’in yükselişi ve tehdidi de diyebilirsiniz). (Jake Sullivan, The Sources of American Power, Dışişleri Kasım / Aralık 2023).
Özetle Sullivan, iktidar ve baskı mekanizmalarının yanı sıra ideolojik kanallar üzerinden ikna ve arzu araçlarını da içeren çok kapsamlı bir küresel stratejiyi, bir anlamda Biden’ın ikinci kez seçilmesi halinde emperyalizmin uygulayacağı yol haritasını ortaya koyuyor. Ancak İsrail’in Filistin’e yönelik saldırganlığından yana duruşu ve dünya halklarının bu zulme karşı artan tepkisi, ABD’nin güvenilirliğini tamamen kaybedeceğini ve bu stratejisinin karşılık bulmayabileceğini gösteriyor.” (HABER MERKEZİ)